TÜRK İŞBİRLİĞİ KURULUŞLARI
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı
| TİKA | |
|---|---|
| Genel bilgiler | |
| Kuruluş tarihi | 27 Ocak 1992) |
| Bağlılığı | Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı |
| Adres | GMK Bulvarı No: 164 Tandoğan, Çankaya, Ankara |
| Yıllık bütçe | ₺2.612.491.000 (2024) |
| Yönetici(ler) |
|
| Web sitesi | tika.gov.tr |
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı ya da kısaca TİKA, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı‘na bağlı olan kurum yurt dışı ofisleri aracılığıyla Türkiye’nin dış yardımlarını organize eder. Restorasyon, sağlık, eğitim, tarım ve hayvancılık, idari ve sivil altyapıların geliştirilmesi gibi birçok alanda faaliyet göstermektedir.
1991’de Sovyetler Birliği (SSCB) dağıldıktan sonra birçok Türk devleti bağımsızlığını kazanmış, Türkiye Cumhuriyeti’nin bu devletlere sosyal, ekonomik ve kültürel alanda sağlayacağı destekleri uygulayacak ve koordine edecek bir organizasyona ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaç doğrultusunda, TİKA 1992 yılında Dışişleri Bakanlığı’na bağlı olarak kuruldu. 28 Mayıs 1999 ‘da Başbakanlığa bağlandı.[1]
TİKA, Orta Asya, Balkanlar, Afrika, Doğu Asya ve Latin Amerika ülkeleri başta olmak üzere, yaklaşık 150 ülkede görev yapan, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin tek Teknik Yardım Kuruluşudur. TİKA Merkez Teşkilatına ilave olarak, 59 ülkede bulunan 61 Program Koordinasyon Ofisi ile[2] çok geniş bir coğrafyada ve bütün sektörlerde çalışmalarını sürdürmektedir.
TİKA, ortak tarihi mirasın korunması amacıyla başta Balkanlar, Orta Asya olmak üzere birçok Osmanlı eserininin restorasyonunu gerçekleştirmiştir. Son zamanlarda en çok dikkat çeken projelerin başında ise Kanuni Sultan Süleyman’ın kayıp mezarının bulunması geliyor.[3] Diğer taraftan sağlık alanında Somali, Filistin, Sudan gibi ülkelerde inşa ettikleri hastaneler en önemli projelerin başında geliyor. Bunun dışında birçok ülkede okul, sağlık ocağı, idari binaların inşası ve tadilatı gibi fiziksel altyapıların güçlendirmesi için birçok projeyi hayata geçiren TİKA, değişim programları ile birçok alanda uzman eğitimleri gerçekleştirmektedir. Tarım ve hayvancılık alanında ekipman desteği, başta Afrika olmak üzere birçok bölgede su kuyularının açılması alanlara doğru faaliyetler çeşitlilik göstermektedir.
TİKA Türkoloji Projesi
Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı başkanlığınca Türkiye dışında Türkçe öğretimini yaygınlaştırmak için başlatılan projedir.
Yirmiye yakın üniversitede Türkoloji bölümleri açılmıştır.
Başkanlar
| № | Başkan | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi |
|---|---|---|---|
| 1 | Hakan Fidan | 2003 | 14 Kasım 2007 |
| 2 | Musa Kulaklıkaya | 14 Kasım 2007 | 5 Haziran 2011 |
| 3 | Serdar Çam | 5 Haziran 2011 | 22 Nisan 2019 |
| 4 | Serkan Kayalar | 22 Nisan 2019 | 11 Temmuz 2025 |
| 5 | Abdullah Eren | 11 Temmuz 2025 | Görevde[4] |
Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkiye)
| KTB | |
|---|---|
| Genel bilgiler | |
| Kuruluş tarihi | 25 Kasım 1957) (Basın-Yayın ve Turizm Bakanlığı olarak) 13 Temmuz 1971) (Kültür Bakanlığı olarak) 29 Nisan 2003) (Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak) |
| Önceki kurumlar |
|
| Türü | Bakanlık |
| Bağlılığı | Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı |
| Adres | Atatürk Bulvarı 29 06050 Opera, Ankara |
| Yıllık bütçe | ₺16.505.839.000 (2023)[1] |
| Yönetici(ler) |
|
| Web sitesi | ktb.gov.tr |
| Makale serilerinden |
| Türkiye’de siyaset |
|---|
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, kültür ve turizm işlerinden sorumlu olan bakanlık. 16 Nisan 2003 tarih ve 4848 sayılı kanun ile kuruldu. Daha sonra bu kanun lağvedilerek 10 Temmuz 2018 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeniden düzenlendi.[3]
Tarihçe
Bakanlık 25 Kasım 1957 tarihinde Basın-Yayın ve Turizm Bakanlığı olarak kuruldu. 19 Temmuz 1963 tarihinde Turizm ve Tanıtma Bakanlığı adını aldı. 13 Temmuz 1971 tarihinde ise Kültür Bakanlığı kuruldu. 10 Aralık 1981 tarihinde iki bakanlık birleştirilerek Kültür ve Turizm Bakanlığı kuruldu. Bakanlık, 17 Mart 1989 tarihinde Kültür Bakanlığı ve Turizm Bakanlığı olarak yeniden ayrıldı. 29 Nisan 2003 tarihinde iki bakanlık yeniden birleştirildi.
Görevleri

Kültür ve Turizm Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:[3]
- Millî, manevi, tarihi, kültürel ve turistik değerleri araştırmak, geliştirmek, korumak, yaşatmak, değerlendirmek, yaymak, tanıtmak, benimsetmek ve bu suretle millî bütünlüğün güçlenmesine ve ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak.
- Kültür ve turizm konuları ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarını yönlendirmek, bu kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör ile iletişimi geliştirmek ve işbirliği yapmak; yerel yönetimler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından veya kamu personelini desteklemek için kurulan dernekler ve aynı amaçlarla 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre kurulan vakıflar dışındaki asıl amacı kültür, sanat, turizm ve tanıtım faaliyeti olan dernek ve vakıflar ile özel tiyatrolar tarafından gerçekleştirilecek projelere nakdi yardımda bulunmak.
- Tarihi ve kültürel varlıkları korumak.
- Turizmi, millî ekonominin verimli bir sektörü hâline getirmek için yurdun turizme elverişli bütün imkânlarını değerlendirmek, geliştirmek ve pazarlamak.
- Kültür ve turizm alanlarında her türlü yatırım, iletişim ve gelişim potansiyelini yönlendirmek.
- Kültür ve turizm yatırımları ile ilgili taşınmazları temin etmek, gerektiğinde kamulaştırmak, bunların etüt, proje ve inşaatını yapmak, yaptırmak.
- Türkiye’nin turistik varlıklarını her alanda tanıtıcı faaliyetler ile her türlü imkân ve araçlardan faydalanarak kültür ve turizmle ilgili tanıtma hizmetlerini yürütmek.
- Kanunlarla veya cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak.
Bağlı birimler
Merkez teşkilatı

- Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü[4]
- Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı
- Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
- Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü
- Telif Hakları Genel Müdürlüğü
- Sinema Genel Müdürlüğü
- Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
- Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü
- Tanıtma Genel Müdürlüğü
- Teftiş Kurulu Başkanlığı
- Strateji Geliştirme Başkanlığı
- Personel Genel Müdürlüğü
- Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü
- Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü[5]
- Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
- Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
- Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
- Özel Kalem Müdürlüğü
- Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü – 19.06.1979 tarihinde kabul edilen 2252 Sayılı Döner Sermaye Kanunu uyarınca kurulmuş olup, aynı kanun uyarınca kamu tüzel kişiliğine sahiptir. Genel bütçeden yardım almaksızın kendi kaynakları ile işletilir. Bakanlığın en büyük bütçeli ve en büyük istihdamına sahip birimi olup bakanlığın ticari operasyonlarını yürütmekte, kültürel varlığın korunması ve geliştirilmesi, kültür ve turizm altyapı yatırımlarının geliştirilmesi için bu çerçevede; kazı, restorasyon, yeni müze yapımı, yeni kültür merkezi yapımı, mevcutların bakımı ve onarımı ile bunlara ait cari ödemeler konusunda mali destek sağlamaktadır. Aynı zamanda T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 300’ü aşkın müze ve ören yerinin gişe hizmetleri DÖSİMM tarafından yürütülmektedir. Yaygın olarak bilinen Geleneksel El Sanatları ve Kitap Satış Mağazaları DÖSİMM tarafından işletilmektedir. Bunun dışında müze ve ören yerleri gelirlerinin tahsil edilmesi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı tarihi mekanların kısa süreli kullandırılması, müze ve örenyerleri, kültür merkezleri, galeriler ve kütüphanelerin ticari ünitelerinin kiraya verilmesi DÖSİMM’in görevleri arasındadır.
Birimleri
- İstanbul İşletme Müdürlüğü
- Geleneksel El Sanatları ve Mağazalar İşletme Müdürlüğü
- Hukuk Müşavirliği
- Strateji Geliştirme, Bütçe ve Gelirler Müdürlüğü
- İnsan Kaynakları Müdürlüğü
- Mali İşler Müdürlüğü
- Satın Alma Müdürlüğü
- Bilgi İşlem ve Destek Hizmetleri Müdürlüğü
Taşra teşkilatı
- İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri
Sürekli kurullar / Bağlı kuruluşlar
- Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
- Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
- Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı
- Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
- Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı
- Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı
- Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
- Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
- Vakıflar Genel Müdürlüğü
- Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı
- Kapadokya Alan Başkanlığı
- Uludağ Alan Başkanlığı
Düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar
Diğer
Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu
Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı ve Anıtlar Yüksek Kurulu adıyla da bilinen ve korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının (Sit alanları) korunmasını, restorasyonunu sağlamak, bölgeler arası organizasyonu sağlamak, çıkabilecek sorunlarda “Kültür ve Turizm Bakanlığı”‘na yardımcı olma amaçlı bir kurumdur.
Kültür ve turizm bakanları
İstanbul Devlet Türk Müziği Araştırma ve Uygulama Topluluğu
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı İstanbul Devlet Türk Müziği Araştırma ve Uygulama Topluluğunun bir alt birimi olarak Tasavvuf, İrfan ve Meydan Meşkleri Bölümü 2018 yılında kurulmuştur.[6] Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde devlet himayesinde “zikir” çeken bir topluluk olarak dikkat çekmektedir.[7] Semazenler sessizce “Allah Allah “diyerek zikir çeker. Bu ayinler, laik Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde icra edilmektedir.[7]
Tarikatların pratiğinde Allah’ı anarak, tefekkür etmeye zikir denmektedir.[8] Resmi adı Devlet Halk Dansları Topluluğu olan ancak İstanbul Devlet Halk Dansları Topluluğu olarak tanıtılan bu topluluğun resmi devlet sanatçısı olan dansçıların bu Semah’larda görev aldığı belirtilmektedir.[9]
Kaynakça
- ^ “2023 Yılı Merkezi Bütçe Kanunu, Kültür ve Turizm Bakanlığı Cetveli” (PDF). 30 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Ocak 2023.
- ^ “Tarihçe”. kulturvarliklari.gov.tr. 8 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2015.
- ^ a b Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı (10 Temmuz 2018). “Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası: 1)” (PDF). T.C. Resmî Gazete. 14 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Temmuz 2018.
- ^ “T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı”. guzelsanatlar.ktb.gov.tr. 17 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2024.
- ^ 10.01.2019 tarihli ve 30651 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 27 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
- ^ “İstanbul Devlet Türk Müziği Araştırma Ve Uygulama Topluluğu Tasavvuf, İrfan Ve Meydan Meşkleri Bölümü Stajyer Sanatçı Giriş Sınavı Sonuç Duyurusu”. guzelsanatlar.ktb.gov.tr. Erişim tarihi: 28 Aralık 2024.
- ^ a b “T.C. Kültür Bakanlığı | Meydan Meşkleri”. meydanmeskleri.com. 23 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2024.
- ^ Zikir, 23 Haziran 202429 Aralık 2024
- ^ “Instagram”. Instagram.com. Erişim tarihi: 29 Aralık 2024.